Microsoft MVP | MCT | Solution Architect | AI-Ready ERP & CRM Copilot & Agentic Business Applications

Her proje yüzlerce toplantı, binlerce karar, onlarca doküman ve sayısız revizyon içerir. Analizler yapılır, tasarımlar hazırlanır, geliştirmeler yazılır, testler çalışır, proje canlıya alınır. Aylar geçtikten sonra aynı soru mutlaka geri döner:

“Bu tasarımı neden böyle yapmıştık?”

Ve çoğu zaman cevap dokümanlarda değil, insanların zihnindedir.

Aslında ERP/CRM projeleri ilerledikçe yalnızca sistemler değil, proje yapma biçimimiz de değişmek zorunda kalıyor. On yıllardır aynı şekilde yürütülen analiz–tasarım–geliştirme döngüsü, insan belleğine aşırı bağımlı, dağınık ve kırılgan bir yapıya dönüşmüş durumda. Dokümanlar yazılıyor; onaylanıyor; arşivleniyor… ama zamanla bağlamını kaybedip etkisiz birer dijital enkaza dönüşüyor.

Bugün sorun doküman eksikliği değil, dokümanın yaşayan bir hafızaya dönüşememesi.

Tam da bu noktada yeni bir kavram ortaya çıkıyor:

Proje Zekâ Katmanı (Project Intelligence Layer)

Bu, artık teorik bir vizyon değil. Uygulanabilir, çalışır ve yakın gelecekte zorunlu hale gelecek bir model.

Projenin Yeni Ortağı: Öğrenen ve Hatırlayan Dijital Ekip Üyesi

Read more

ERP ve CRM projelerinde bugün yaşanan en büyük zorluk teknik değil; yapay zekânın yarattığı hız ile insanların adaptasyon hızı arasındaki farktır.

ERP ve CRM projeleri, her dönem kendi zorluklarını barındırmıştır. Uzun süreler, yüksek maliyetler, çok sayıda paydaş, değişen beklentiler ve organizasyonel direnç bu projelerin doğasında vardır. Ancak son birkaç yılda sahada giderek daha net görülen yeni bir gerçeklik ortaya çıkmıştır:

Yapay zekâ, ERP ve CRM projelerini hızlandırmakla birlikte planlamayı daha zor bir hale getirmektedir.

Bu ifade ilk bakışta çelişkili görünebilir. Çünkü yapay zekâ; kod yazımını hızlandırmakta, dokümantasyonu kolaylaştırmakta, analiz süreçlerini kısaltmakta ve birçok manuel işi otomatik hale getirmektedir. Buna rağmen, özellikle büyük ölçekli ERP ve CRM dönüşümlerinde süre, termin ve maliyet tahminlerinin tutturulması geçmişe kıyasla daha da güçleşmiştir.

Bu yazıda, yapay zekânın ERP ve CRM proje yönetimini nasıl dönüştürdüğünü; neden klasik planlama yaklaşımlarını zayıflattığını ve bu yeni dönemde proje yönetiminin hangi eksenlerde yeniden ele alınması gerektiğini sahadaki gözlemler üzerinden değerlendirmek istiyorum.

Bu yazı, yapay zekânın faydalarını küçümsemek için değil; aksine bu faydaların sürdürülebilir hale gelmesi için hangi risklerin yönetilmesi gerektiğini konuşmak için yazıldı.

Klasik ERP ve CRM Proje Planlaması Neyin Üzerine Kuruluydu?

Geleneksel ERP ve CRM proje yönetimi, büyük ölçüde geçmiş deneyimlere dayanırdı. Benzer sektörde yapılmış projeler, önceki müşteri örnekleri, adam/gün hesapları ve faz bazlı planlama alışkanlıkları; süre ve maliyet tahminlerinin temelini oluştururdu.

Bu yaklaşımın altında yatan temel varsayım şuydu:

“Dün yapılan işler, yarın da büyük ölçüde benzer şekilde yapılacaktır.”

Analiz, geliştirme, test ve canlıya geçiş fazları net çizgilerle ayrılır; kapsam baştan tanımlanır ve mümkün olduğunca sabit tutulmaya çalışılırdı. Elbette değişiklikler olurdu, ancak bu değişikliklerin sayısı ve etkisi belirli sınırlar içinde kalırdı. Bu sayede proje planı, tüm belirsizliklere rağmen makul bir öngörü sunabilirdi.

Yapay Zekâ Bu Dengeleri Neden Bozdu?
Read more

ERP and CRM transformation projects are, by their nature, long-running, high-cost initiatives that simultaneously impact many functions across an organization. For this reason, once a decision is made to launch such a project, it is critical not only for technical teams but for all stakeholders to truly internalize why the project is being undertaken, which objectives it serves, and what kind of value it is expected to create once successfully completed. Otherwise, as we have seen countless examples of both globally and in Türkiye, failure often stems not from integration challenges or technical infrastructure gaps, but from psychological and managerial factors such as poor expectation management, lack of ownership, weak decision-making processes, avoidance of responsibility, and resistance to change.

The picture I have observed recently across many large-scale companies in Türkiye clearly confirms this reality: the primary barrier to digital transformation is not software itself, but the invisible resistance accumulating on the human and management side of organizations. In this article, I aim to examine in detail what I describe as “loyalty to the past”—an approach that I believe plays a critical role in driving ERP and CRM projects toward failure—by exploring its causes, consequences, and impact on transformation initiatives.

Image-1

Read more

Yapay zekâ bugün inanılmaz bir hızla hayatımıza giriyor. Verimliliği artırıyor, karar süreçlerini hızlandırıyor, işleri dönüştürüyor. Bu kısmı artık hepimiz biliyoruz. Ama son dönemde çok önemli bir soru daha yüksek sesle sorulmaya başladı: Bu verimliliğin bedelini kim ödüyor?
Büyük dil modelleri, görüntü işleme sistemleri ve otonom çözümler; GPU’lar, veri merkezleri, enerji, su ve nadir elementler üzerine kurulu. Bu gerçek görmezden gelinemez. Burada bence kritik ayrım şu: Yapay zekâ bir amaç değil, bir araçtır. Ve her güçlü araç gibi, yanlış kullanıldığında yeni krizler üretir. Ancak çözüm; “AI yarışını durduralım” ya da “LLM’ler bitsin” demek değil. Çözüm, amaçsız zekâdan, bağlamlı ve sorumlu zekâya geçmek. Her probleme en büyük modeli koymak zorunda değiliz. Her süreci sonsuz hesap gücüyle çözmek zorunda değiliz.
Önümüzdeki dönemde asıl rekabet şurada olacak:
– En büyük AI kimde? ❌
– En hızlı GPU kimde? ❌
Yerine:
– En doğru problemi çözen AI kimde? ✅
– En az kaynakla en yüksek faydayı kim üretiyor? ✅
Yani “akıllı AI” değil, verimli ve sorumlu AI kazanacak. Regülasyonlar da bu yüzden bir fren değil; doğru yöne konulmuş bir direksiyon olmalı. AI insanlık için bir verimlilik projesiyse, bu verimliliği sadece zaman ve para üzerinden değil, dünya kaynakları üzerinden de ölçmeyi öğrenmemiz gerekiyor. Asıl soru şu: Daha büyük yapay zekâ mı inşa edeceğiz, yoksa daha bilinçli yapay zekâ mı?

Bugün iş dünyasında en büyük çekincelerden biri şu: “Yapay zekaya (Agent) güvenebilir miyim? Ya halüsinasyon görürse? Ya hata yaparsa?”
Bir yanda %100 tahmin edilebilir ama esnekliği sıfır olan Geleneksel Otomasyon, diğer yanda muazzam bir muhakeme yeteneğine sahip ama hata payı barındıran AI Agent’lar var.

Peki, kurumsal dünya bu iki kutup arasında nerede durmalı? tecrübem bana şunu söylüyor: Gelecek ne sadece otomasyonda ne de sadece saf yapay zekada. Gelecek, bu ikisinin birleştiği “Agentic Workflow” mimarisinde.
Nasıl mı? İşte kurumsal gerçekliğin yeni formülü:

1. Muhakeme AI’dan (Olasılıksal): Yapay zeka, belirsizliği yönetir. “Müşteri iade istiyor, geçmiş alışverişlerine ve niyetine göre haklı mı?” sorusuna yanıt arar. Yani karar mekanizmasında “akıl” yürütür.

2. İcra Otomasyondan (Belirlenimci): Karar verildikten sonra halüsinasyona yer yoktur. Karar onaylandığı an, ERP’de iade kaydının açılması, stoktan düşülmesi ve ödemenin tetiklenmesi klasik otomasyon (API/ERP) ile yapılır. Burada kurallar katıdır, hata payı sıfırdır.

3. Korkuluklar (Guardrails): Agent’ları serbest bırakmıyoruz. AI’nın verdiği kararlar, kurumsal “korkuluklar” (policy) tarafından denetlenir. Eğer AI, yetkisi dışına çıkan bir öneri sunarsa, sistem “dur” der.

Özetle: Yapay zeka düşünecek, otomasyon ise yapacak.
Bir orkestra düşünün; AI o orkestranın şefidir, belirsizliği ve duyguyu yönetir. Otomasyon ise notalara kusursuz basan müzisyenlerdir. Şef notayı yanlış okusa bile, müzisyenlerin elindeki partisyon (şirket kurallarınız ve ERP’niz) felaketi önler.
Sizce kurumsal süreçlerinizde “karar verme” yetkisini AI’ya devretmeye ne kadar hazırsınız? “Human-in-the-loop” (insan onayı) nerede bitmeli, otonomi nerede başlamalı?

#AI #Automation #AgenticWorkflow #DigitalTransformation #TechnologyLeadership #ERP #BusinessLogic #CMR #Copilot