Serinin ilk yazısında UDE’nin ne olduğunu, klasik development VM yaklaşımından nerede ayrıldığını ve neden önemli olduğunu anlatmaya çalışmıştım.

Bu yazıda artık biraz daha uygulama tarafına geçiyoruz. Amacımız Power Platform Admin Center arayüzünü kullanarak Dynamics 365 Finance & Operations için developer-enabled bir UDE ortamı oluşturmak.

PowerShell ile ortam oluşturma konusunu ayrı bir yazıda ele alacağım. Çünkü ilk ortamı arayüzden oluşturmak, ekranları görmek ve sürecin mantığını anlamak açısından bana göre daha faydalı. Sonrasında aynı işlemi script ile tekrar edilebilir hale getirmek çok daha anlamlı oluyor.

Başlamadan önce

UDE ortamı oluşturabilmek için birkaç temel ön koşulun hazır olması gerekiyor.

Öncelikle ortamı oluşturacak kullanıcının gerekli admin yetkilerine sahip olması gerekir. Genellikle aşağıdaki rollerden biri yeterli olur:

• Power Platform Administrator
• Dynamics 365 Administrator
• Global Administrator

Ayrıca tenant üzerinde Finance & Operations uygulamalarını oluşturabilecek uygun lisans ve kapasitenin bulunması gerekir. Özellikle Dataverse database capacity ve Operations database capacity tarafı kontrol edilmelidir.

Power Platform Admin Center’a giriş

İlk olarak Power Platform Admin Center’a giriş yapıyoruz.

Sol menüden Manage > Environments bölümüne geçiyoruz.

Bu ekran, Power Platform ve Dynamics 365 ortamlarını merkezi olarak yönettiğimiz yer. Artık Finance & Operations tarafında da ortam yönetiminin giderek daha fazla bu ekrana taşındığını görüyoruz. Bu da aslında UDE dönüşümünün önemli parçalarından biri.

Yeni environment oluşturma

Environments sayfasında New butonuna tıklıyoruz.

Ortam oluşturma ekranında temel bilgileri dolduruyoruz:

• Name
• Region
• Type
• Purpose
• Add a Dataverse data store

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli alanlardan biri ortam tipidir.

Ortam adını seçerken çok uzun ve karmaşık isimler kullanmamaya çalışıyorum. Finance & Operations URL oluşumunda ortam adı etkili olabildiği için kısa, anlamlı ve mümkünse proje/amaç bilgisini içeren bir isim vermek daha sağlıklı oluyor.

Örnek ortam isimleri:

• dmr-ude01
• dmr-fodev01
• contoso-ude01
• DMRERPDev11

Ben genelde ilk denemelerde kısa isimler kullanmayı tercih ediyorum. Ortam adı ilk bakışta ne için oluşturulduğunu anlatmalı ama gereksiz uzun da olmamalı.

Dynamics 365 apps seçeneğini aktif etmek

Bir sonraki adımda Dataverse database detayları ve Dynamics 365 apps seçenekleri gelir.

Burada kritik seçenek şudur:

Bu seçenek Yes olarak ayarlanmalıdır.

Bu adım küçük gibi görünse de Finance & Operations provisioning sürecinde oldukça önemli. Eğer ortam oluşturulurken Dynamics 365 apps seçeneği aktif edilmezse, Finance & Operations uygulamalarını eklerken sorun yaşanabilir.

Bu nedenle kurulum sırasında bu seçeneğin açık olduğundan emin olmak gerekiyor.

Template seçimi

Dynamics 365 apps aktif edildiğinde kullanılabilir template listesi gelir.

Finance & Operations senaryosuna göre aşağıdaki template’lerden biri seçilebilir:

• Finance
• Supply Chain Management
• Project Operations Integrated
• Commerce

İlk UDE denemesi veya Finance ağırlıklı bir geliştirme ortamı için genellikle Finance template seçilebilir.

SCM tarafında yoğun geliştirme yapılacaksa Supply Chain Management template tercih edilebilir. Burada doğru template seçimi, ortamın hangi uygulama bileşenleriyle geleceğini belirlediği için önemlidir.

Ben ilk denemelerde çok karmaşık bir yapı yerine, ihtiyaca en yakın ama sade template ile başlamayı daha doğru buluyorum. Ama gerçek proje ortamında bu karar mutlaka projenin modül kapsamına göre verilmelidir.

Ortamı oluşturma

Seçimleri tamamladıktan sonra Save butonuyla ortam oluşturma işlemini başlatıyoruz.

Bu aşamada önce Power Platform / Dataverse ortamı oluşur. Finance & Operations uygulamalarının eklenmesi seçilen template ve provisioning sürecine göre devam eder.

Ortam hazır olduğunda environment listesinde yeni ortamı görebiliriz. İlk aşamada ortamın durumu Preparing veya benzer bir statüde görünebilir. Kurulum tamamlandığında ortam kullanılabilir hale gelir.

Bu kısımda biraz sabırlı olmak gerekiyor. Ortamın oluşması tenant, bölge, kapasite ve Microsoft tarafındaki yoğunluğa göre değişebilir.

Platform Tools ve Provisioning App kontrolü

Bazı senaryolarda ERP template ile ortam oluşturduğunuzda ilgili Finance & Operations bileşenleri otomatik olarak kurulabilir. Ancak mevcut bir sandbox ortamına Finance & Operations özelliklerini sonradan eklemek veya kurulum durumunu kontrol etmek gerekebilir.

Bunun için ortam detayına girip şu bölüme geçiyoruz:

Burada Finance & Operations tarafı için iki önemli uygulama karşımıza çıkar:

• Dynamics 365 Finance and Operations Platform Tools
• Dynamics 365 Finance and Operations Provisioning App

Öncelikle Dynamics 365 Finance and Operations Platform Tools kurulmuş olmalıdır.

Platform Tools, Finance & Operations uygulamalarının kurulabilmesi için gerekli altyapıyı sağlar. Bu uygulama kurulmadan Provisioning App tarafında hata alınabilir.

Finance and Operations Provisioning App kurulumu

Platform Tools kurulumu tamamlandıktan sonra tekrar Install app seçeneğine tıklıyoruz.

Bu kez şu uygulamayı seçiyoruz:

Kurulum ekranında birkaç önemli seçenek gelir:

• Enable Developer Tools for Finance and Operations
• Enable Demo Data for Finance and Operations
• Select the version of the product to be installed

UDE için en kritik seçenek şudur:

Bu seçenek mutlaka işaretlenmelidir.

Eğer bu seçenek işaretlenmezse ortam standart bir Finance & Operations sandbox ortamı gibi oluşur. X++ geliştirme için developer-enabled UDE ortamı olarak kullanılamaz.

Demo data seçeneği ise ihtiyaca göre belirlenmelidir.

Benim yaklaşımım genelde şöyle:

Eğer eğitim, demo, makale veya ilk deneme ortamı oluşturuyorsam demo data kurmak faydalı oluyor. Çünkü Contoso verisiyle örnekleri test etmek, formları açmak ve süreçleri görmek daha kolay.

Ama gerçek proje geliştirme ortamlarında demo data konusu proje stratejisine göre değerlendirilmelidir. Her projede demo data kurmak doğru bir karar olmayabilir.

Ürün versiyonu seçimi

Provisioning App kurulumunda kurulacak Finance & Operations versiyonu da seçilir.

Burada genellikle desteklenen güncel versiyonlar listelenir. Seçim yaparken projenin mevcut UAT veya Production ortamlarıyla uyumuna dikkat etmek gerekir.

Eğitim veya deneme ortamı oluşturuyorsanız güncel desteklenen versiyonu seçmek mantıklı olabilir. Ancak aktif bir proje için geliştirme ortamı hazırlıyorsanız, ortamın versiyonu diğer proje ortamlarıyla uyumlu olmalıdır.

Burada dikkat edilmesi gereken bir başka konu da PQU seviyesidir. Seçilen ana versiyonun hangi güncel platform güncellemesiyle kurulacağını kontrol etmek gerekir. Eski bir PQU seviyesine dönmek her zaman mümkün olmayabilir.

Kurulumu başlatma

Seçimleri tamamladıktan sonra lisans koşullarını onaylayıp kurulumu başlatıyoruz.

Provisioning işlemi biraz zaman alabilir. Bu sürede Dynamics 365 apps listesinde uygulama statüsünü kontrol edebiliriz.

Kurulum tamamlandığında Provisioning App status değeri Installed olarak görünmelidir.

Bazı durumlarda Finance and Operations URL hemen ekranda görünmeyebilir. Böyle bir durumda ortam detayında Description gibi küçük bir alanı değiştirip kaydetmek URL bilgisinin ekrana yansımasını sağlayabilir. Bu her zaman gerekli değildir ama ilk kurulumlarda karşılaşılabilecek küçük pratiklerden biri olarak akılda tutulabilir.

Environment URL ve Finance and Operations URL ayrımı

Kurulum tamamlandıktan sonra ortam detay sayfasında iki farklı URL görürüz:

• Environment URL
• Finance and Operations URL

Bu ayrım özellikle UDE tarafında önemlidir.

Environment URL, Power Platform / Dataverse ortam URL’idir. Visual Studio bağlantısı yapılırken kullanılacak URL genellikle budur.

Finance and Operations URL ise kullanıcının Dynamics 365 Finance & Operations uygulamasını açtığı URL’dir.

İlk kurulumlarda bu iki URL sık karıştırılabiliyor. Bu nedenle ortam kurulduktan sonra ikisini de net şekilde görmek ve ne için kullanıldığını bilmek önemli.

Kurulum sonrası kısa kontrol listesi

Ortam oluşturma işlemi tamamlandıktan sonra aşağıdaki kontrolleri yapmak faydalı olur:

Bu liste basit görünebilir ama özellikle ilk denemelerde çok işe yarıyor. Çünkü kurulumun bir adımı eksik kaldığında hata genellikle daha sonra Visual Studio bağlantısı veya metadata indirme aşamasında ortaya çıkıyor.

Sık yapılan hatalar

Bu süreçte en sık gördüğüm veya dikkat edilmesi gereken hataları da ayrıca not etmek isterim.

Power Platform Developer Environment oluşturmak

UDE için Power Platform Developer Environment tipi kullanılmaz. UDE, developer tools aktif edilmiş Finance & Operations sandbox ortamıdır.

Enable Dynamics 365 apps seçeneğini açmamak

Ortam oluşturulurken Enable Dynamics 365 apps seçeneği aktif edilmelidir. Bu adım atlanırsa Finance & Operations provisioning tarafında sorun yaşanabilir.

Platform Tools kurmadan Provisioning App kurmaya çalışmak

Mevcut bir ortama manuel kurulum yapılıyorsa önce Dynamics 365 Finance and Operations Platform Tools kurulmalıdır.

Developer Tools seçeneğini işaretlememek

Provisioning App ekranında Enable Developer Tools for Finance and Operations seçeneği işaretlenmezse ortam X++ geliştirme için uygun UDE ortamı olmaz.

Yanlış URL kullanmak

Visual Studio bağlantısı için Environment URL kullanılır. Finance and Operations URL ise uygulama arayüzünü açmak içindir.

Çok uzun environment adı vermek

Environment adı Finance & Operations URL oluşumunu etkileyebilir. Bu nedenle kısa ve anlamlı isimler tercih edilmelidir.

Kapasiteyi kontrol etmemek

Dataverse veya Operations database kapasitesi yetersizse ortam oluşturma ya da provisioning işlemi hata verebilir.

Yanlış bölge seçmek

Seçilen bölgenin Finance & Operations uygulamalarını desteklediğinden emin olunmalıdır.

Kapanış

Bu yazıda Power Platform Admin Center arayüzünü kullanarak developer-enabled bir UDE ortamı oluşturma adımlarını ele aldık.

İlk ortamı arayüz üzerinden oluşturmak, sürecin mantığını görmek açısından oldukça faydalı. Hangi seçeneklerin kritik olduğunu, hangi ekranlarda nelere dikkat etmek gerektiğini ve Finance & Operations tarafındaki provisioning sürecinin nasıl ilerlediğini daha net görmüş oluyoruz.

Benim önerim, özellikle konuya yeni başlayan ekiplerin önce en az bir ortamı arayüzden oluşturması yönünde. Böylece Power Platform Admin Center, Dynamics 365 apps, Platform Tools, Provisioning App, Developer Tools ve URL ayrımı gibi kavramlar daha net oturuyor.

Ancak gerçek hayatta, özellikle partner, ISV veya birden fazla ortam yöneten ekipler için bu işlemi manuel yapmak uzun vadede yeterli olmayacaktır. Ortam oluşturma sürecinin tekrar edilebilir, standart ve dokümante bir hale gelmesi gerekir.